{"id":331,"date":"2021-01-04T21:55:52","date_gmt":"2021-01-04T20:55:52","guid":{"rendered":"http:\/\/katarzynakwasek.pl\/?p=331"},"modified":"2021-01-04T21:55:52","modified_gmt":"2021-01-04T20:55:52","slug":"legenda-kalasznikowa-plagiator-czy-genialny-wynalazca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/2021\/01\/04\/legenda-kalasznikowa-plagiator-czy-genialny-wynalazca\/","title":{"rendered":"Legenda Ka\u0142asznikowa \u2013 plagiator czy genialny wynalazca?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"\/
Fot. Jens Meyer AP<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Michai\u0142 Ka\u0142asznikow uchodzi za genialnego konstruktora, kt\u00f3ry nied\u0142ugo po drugiej wojnie \u015bwiatowej zaprojektowa\u0142 s\u0142ynny AK-47, najpopularniejszy a przy tym prosty w budowie i obs\u0142udze karabinek automatyczny \u015bwiata. Liczba egzemplarzy ka\u0142asznikowa do tej pory pozostaje niepobita przez jakikolwiek inny typ r\u0119cznej broni palnej. Bardzo cz\u0119sto podnoszone jest pytanie, czy sam Ka\u0142asznikow “zainspirowa\u0142 si\u0119” niemieckim karabinkiem szturmowym StG 44. \u015awiadczy\u0107 mia\u0142o o tym wiele poszlak, kt\u00f3re pozostawa\u0142y w sprzeczno\u015bci z oficjaln\u0105 rosyjsk\u0105 legend\u0105 Michai\u0142a Ka\u0142asznikowa – w \u015bwiadomo\u015bci rodak\u00f3w radzieckiego “cz\u0142owieka sukcesu”.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u0142asznikow przyszed\u0142 na \u015bwiat we wsi Kurja w roku 1919 jako siedemnaste dziecko ch\u0142opskiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Broni\u0105 zainteresowa\u0142 si\u0119 – dopiero, a mo\u017ce ju\u017c – jesieni\u0105 1941 roku, czyli jako 22-latek, gdy przebywa\u0142 w szpitalu po ranach odniesionych we wrze\u015bniu tego roku pod Bria\u0144skiem. Kto spodziewa\u0142by si\u0119, \u017ce stanie si\u0119 konstruktorem, kt\u00f3rego wynalazek zmieni oblicze konflikt\u00f3w zbrojnych w drugiej po\u0142owie XX wieku? A mo\u017ce wcale tak genialny nie by\u0142, tylko znalaz\u0142 si\u0119 w odpowiednim miejscu w odpowiednim czasie? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Czy kiedy\u015b b\u0119dzie? Zobaczymy. A na razie uporz\u0105dkujmy fakty.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku by\u0142… konkurs<\/h2>\n\n\n\n

Historia karabinka Ka\u0142asznikowa zaczyna si\u0119 od zapotrzebowania, jakie radzieckie wojsko sformu\u0142owa\u0142o jeszcze w listopadzie 1943 roku i dotyczy\u0142o rodziny nowej broni strzeleckiej dla czerwonoarmist\u00f3w. Do konkursu przyst\u0105pi\u0142o kilkunastu najlepszych radzieckich konstruktor\u00f3w, w tym Aleksiej Sudajew, tw\u00f3rca popularnego pistoletu maszynowego PPS, kt\u00f3ry opracowa\u0142 nowy karabinek AS-44. Okaza\u0142 si\u0119 najlepszy z wszystkich proponowanych, ale i tak nie spe\u0142ni\u0142 wymog\u00f3w oceniaj\u0105cej go komisji. 32-letniemu Sudajewowi przydzielono do pomocy m\u0142odego Ka\u0142asznikowa, mieli wsp\u00f3lnie, w ramach biura konstrukcyjnego, dopracowa\u0107 bro\u0144, tak aby by\u0142a niezawodna w zwykle niewprawnych r\u0119kach radzieckiego \u017co\u0142nierza.<\/p>\n\n\n\n

Rosjanie, w tym Sudajew i prawdopodobnie Ka\u0142asznikow, pracuj\u0105cy w\u00f3wczas w instytucie badawczym broni strzeleckiej w <\/a>Moskwie, znali niemiecki karabinek Sturmgewehr StG 44, kt\u00f3ry by\u0142 w\u00f3wczas nowo\u015bci\u0105 w Wehrmachcie i przy tym rewolucyjn\u0105 broni\u0105 jak na sw\u00f3j czas. Strzela\u0142 ogniem pojedynczym lub ci\u0105g\u0142ym, jego magazynek mie\u015bci\u0142 tyle samo naboj\u00f3w co najpopularniejsze pistolety maszynowe, ale strzela\u0142 stosunkowo now\u0105 amunicj\u0105, znacznie silniejsz\u0105 od pistoletowej. Przek\u0142ada\u0142o si\u0119 to na zasi\u0119g i skuteczno\u015b\u0107 broni. Rosjanie zdobyli te karabinki i intensywnie testowali. W maju 1945 roku og\u0142oszono drugi konkurs na na najlepsz\u0105 bro\u0144 automatyczn\u0105 dla radzieckiej armii. R\u00f3wnie\u017c w tym wypadku triumfowa\u0142 AS-44, ale mimo modyfikacji bro\u0144 nadal nie zadowala\u0142a wojskowych. Tw\u00f3rca nie zd\u0105\u017cy\u0142 udoskonali\u0107 swojego dzie\u0142a – z powodu choroby Sudajew nie m\u00f3g\u0142 pracowa\u0107 (zmar\u0142 w sierpniu 1946 roku). Po raz trzeci rywalizacj\u0119 o nowy automat rozpocz\u0119to w kwietniu 1946 roku. <\/p>\n\n\n\n

Swoje koncepcje zaprezentowali w niej uznani i mniej s\u0142awni konstruktorzy, w tym Ka\u0142asznikow, kt\u00f3ry zg\u0142osi\u0142 si\u0119 z karabinkiem o\u00a0nazwie Michtim, co stanowi\u0142o skr\u00f3t imienia i\u00a0otczestwa (imienia odojcowskiego) \u2013 Michai\u0142 Timofiejewicz. Jego projekt nie uzyska\u0142 wysokiej lokaty, ale przeszed\u0142 do kolejnego etapu. Konstruktor, przeniesiony do zak\u0142adu produkcji broni w Kowrowie, z zadaniem dopracowania swojej konstrukcji, spotka\u0142 w\u00f3wczas na swojej drodze in\u017cyniera Aleksandra Zajcewa. Zajcew kierowa\u0142 zespo\u0142em in\u017cynier\u00f3w oddelegowanych do dyspozycji Ka\u0142asznikowa. Wsp\u00f3lnie mieli dopracowa\u0107 bro\u0144, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a nazw\u0119 “Automat Ka\u0142asznikowa wz\u00f3r 1946”. Karabinek przekazano do pr\u00f3b, ale zako\u0144czy\u0142y si\u0119 pora\u017ck\u0105. Koledzy konstruktora z poligonu, na kt\u00f3rym odbywa\u0142y si\u0119 pr\u00f3by, przekonali cz\u0142onk\u00f3w komisji, aby da\u0107 broni szans\u0119 i \u017ce zostanie ulepszona. <\/p>\n\n\n\n

Ka\u0142asznikow wykorzysta\u0142 t\u0119 przychylno\u015b\u0107 i ulegaj\u0105c namowom Zajcewa zbudowa\u0142 nowy model – “Automat Ka\u0142asznikowa wz\u00f3r 1947”, kt\u00f3ry przedstawi\u0142 jako zmodyfikowany. Warunki konkursu na to pozwala\u0142y, ca\u0142kowita zmiana projektu wymaga\u0142aby rozpisania nowego konkursu. Inni konstruktorzy te\u017c dostali czas na modyfikacje swoich pomys\u0142\u00f3w, jednak tylko Ka\u0142asznikow pod wp\u0142ywem Zajcewa naruszy\u0142 warunki rywalizacji. Op\u0142aci\u0142o mu si\u0119 to jednak. Bro\u0144, znana oficjalnie jako AK-47, wygra\u0142a w cuglach. Protesty kontrkandydat\u00f3w na nic si\u0119 zda\u0142y – bro\u0144 Michai\u0142a Timofiejewicza by\u0142a o niebo lepsza pod wzgl\u0119dem prostoty i niezawodno\u015bci, a to si\u0119 dla radzieckich genera\u0142\u00f3w bardzo liczy\u0142o. Mo\u017ce zadzia\u0142a\u0142 “przywilej korzy\u015bci” – zakaz zamykania drogi do sukcesu, w chwili gdy jest on oczywisty? <\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142a\u0142 sam, czy mia\u0142 inspirator\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n

I w tym miejscu dochodzimy do sedna sprawy. Ka\u0142asznikow by\u0107 mo\u017ce wcale nie jest jedynym tw\u00f3rc\u0105 s\u0142ynnej broni. W takim razie czy mo\u017cna go nazwa\u0107 “ojcem” AK-47? To kto by\u0142 “matk\u0105”? Istnia\u0142a teoria, \u017ce by\u0142 to Hugo Schmeisser. Niemiecki konstruktor jest najbardziej znany ze stworzenia MP18 (Maschinenpistole 18, pierwszy na \u015bwiecie pistolet maszynowy) oraz StG 44 (Sturmgewehr 44 – pierwszy na \u015bwiecie karabinek szturmowy, produkowany na masow\u0105 skal\u0119). Czy to mo\u017cliwe? W 1945 roku, po zaj\u0119ciu zak\u0142ad\u00f3w zbrojeniowych w Suhl przez wojska USA, Schmeisser zosta\u0142 internowany i by\u0142 przes\u0142uchiwany intensywnie przez kilka tygodni. P\u00f3\u017aniej, gdy miasto trafi\u0142o do rosyjskiej strefy okupacyjnej Rosjanie wywie\u017ali in\u017cyniera do zak\u0142ad\u00f3w zbrojeniowych w I\u017cewsku, gdzie zajmowa\u0142 on si\u0119 pracami konstrukcyjnymi nad nowymi typami broni palnej. \u00a0W tym czasie, tj. w latach 1945-1947, Ka\u0142asznikow mia\u0142 opracowywa\u0107 AK-47, ale w innym zak\u0142adzie, w mie\u015bcie Kowrow. <\/p>\n\n\n\n

Czy ich drogi spotka\u0142y si\u0119 zatem w ZSRR? Przeciwnicy teorii o plagiacie s\u0142usznie twierdz\u0105, \u017ce miasta dzieli niemal 1000 km. Co przemawia\u0142oby zatem za tym, \u017ce Schmeisser mia\u0142 pom\u00f3c Ka\u0142asznikowowi? Po pierwsze, sam Rosjanin mia\u0142 niejasne stanowisko w sprawie. W dokumencie filmowym \u201eTales of the Gun\u201d stwierdzi\u0142, \u017ce nie ma podobie\u0144stw mi\u0119dzy jego broni\u0105 a konstrukcjami Schmeissera. Nast\u0119pnie, w wywiadzie prasowym w 2002 lub 2003 roku zanegowa\u0142 swoje s\u0142owa i powiedzia\u0142, \u017ce zaczerpn\u0105\u0142 \u201etroch\u0119\u201d ze Sturmgewehr 44. Podaje si\u0119, \u017ce Ka\u0142asznikow w 2009 roku przyzna\u0142 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy ze Schmeisserem, kt\u00f3ry rzekomo \u201epom\u00f3g\u0142\u201d mu zaprojektowa\u0107 AK-47, ale obecnie nie ma na to twardych dowod\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lne podobie\u0144stwo mi\u0119dzy obiema broniami istnieje, ale czy to wystarczy by m\u00f3wi\u0107 o plagiacie, jak chc\u0105 niekt\u00f3rzy? Koncepcja, kt\u00f3ra przy\u015bwieca\u0142a tworzeniu obu modeli jest taka sama. Chodzi\u0142o o stworzenie w miar\u0119 por\u0119cznej broni automatycznej (selektywny ogie\u0144), kt\u00f3ra by\u0142by skuteczna na odleg\u0142o\u015bci do 400 metr\u00f3w. Ale czy mo\u017cna kogo\u015b oskar\u017ca\u0107 o plagiat og\u00f3lnej koncepcji? Podobna jest og\u00f3lna zasada dzia\u0142ania broni – jak wskazuje literatura przedmiotu oba to: “karabinki samoczynno-samopowtarzalne dzia\u0142aj\u0105ce na zasadzie odprowadzenia gaz\u00f3w prochowych przez boczny otw\u00f3r w lufie”. Ale czy pralka automatyczna jednej firmy, dzia\u0142aj\u0105ca na zasadzie poruszania b\u0119bna przez silnik, jest plagiatem pralki drugiej firmy?<\/p>\n\n\n\n

Uznaje si\u0119, \u017ce co wymy\u015bli\u0142 Schmeisser w Sturmgewehr 44 by\u0142o rewolucyjne. Uznaje si\u0119 te\u017c, \u017ce dzia\u0142a\u0142 sam – a wi\u0119c to on ma zapisane miejsce w historii broni i historii praw autorskich, jako tw\u00f3rca StG 44. Niemiec interesowa\u0142 si\u0119 broni\u0105 od dziecka, jego ojciec by\u0142 rusznikarzem, a sam Hugo Schmeisser po\u015bwi\u0119ci\u0142 broni ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei Ka\u0142asznikow dzia\u0142a\u0142 ewolucyjnie, wykorzystuj\u0105c najlepsze idee zaczerpni\u0119te z konkurencyjnych karabin\u00f3w, w tym z konstrukcji Sudajewa, kt\u00f3remu pomaga\u0142, s\u0142ucha\u0142 podpowiedzi, korzysta\u0142 z przychylno\u015bci koleg\u00f3w i w\u0142adz. No i mia\u0142 Zajcewa, kt\u00f3ry odegra\u0142 niebagateln\u0105 rol\u0119 w tworzeniu AK-47, ale by\u0107 mo\u017ce nie pasowa\u0142 do radzieckiej wizji, bo mowa by\u0142aby o dw\u00f3ch ludziach, a nie jednym “konstruktorze – bohaterze”. By\u0107 mo\u017ce to Zajcew jest ow\u0105 “matk\u0105” automatu AK-47?<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
http:\/\/military.trendolizer.com\/2020\/09\/sturmgewehr-44—father-of-ak-47.html<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Cz\u0142owiek sukcesu?<\/h2>\n\n\n\n

W ZSRR Ka\u0142asznikow sta\u0142 si\u0119 symbolem sukcesu. Radzieckim w\u0142adzom idealnie pasowa\u0142 etos prostego acz zdolnego ch\u0142opca ze wsi, kt\u00f3ry stworzy\u0142 doskona\u0142\u0105 bro\u0144 i zapisa\u0142 si\u0119 na kartach historii nie tylko ZSRR, ale i \u015bwiata. <\/p>\n\n\n\n

Partyzanci z Mozambiku i Angoli cz\u0119sto nadawali swoim dzieciom imi\u0119 Ka\u0142asz, b\u0119d\u0105ce synonimem si\u0142y i \u017cyciowego powodzenia. Karabinek AK-47 sta\u0142 si\u0119 ikon\u0105 popkultury i nieod\u0142\u0105cznym atrybutem bohater\u00f3w film\u00f3w akcji. W 2014 roku Steven Seagal reklamowa\u0142 na rynku ameryka\u0144skim zak\u0142ady w I\u017cewsku<\/a>, gdzie obecnie wytwarza si\u0119 nowe modele oznaczone AK. Karabinek Ka\u0142asznikowa pojawi\u0142 si\u0119 na \u0142amach \u201ePlayboy\u2019a\u201d w\u015br\u00f3d 50 rzeczy, kt\u00f3re zmieni\u0142y \u015bwiat – pomi\u0119dzy pigu\u0142k\u0105 antykoncepcyjn\u0105 a komputerem Macintosh od Apple\u2019a. <\/p>\n\n\n\n

Sam Ka\u0142asznikow \u017cy\u0142 94 lata; zmar\u0142 23 grudnia 2013 roku. Zdoby\u0142 chyba wszystkie mo\u017cliwe rosyjskie odznaczenia, lecz nie upomnia\u0142 si\u0119 nigdy o niebotyczne tantiemy wynikaj\u0105ce z praw autorskich. W 2020 roku powsta\u0142 o jego \u017cyciu film<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:
J. Chivers, The Gun, Simon & Schuster, 2012.
A. Ciepli\u0144ski, R. Wo\u017aniak, Ilustrowana encyklopedia wsp\u00f3\u0142czesnej broni palnej, Lampart, 1997.
G. L. Rottman, The AK-47: Kalashnikov-series assault rifles, Osprey, 2011.
https:\/\/www.thefirearmblog.com\/blog\/2014\/03\/14\/designed-ak-47\/
<\/a>http:\/\/military.trendolizer.com\/2020\/09\/sturmgewehr-44—father-of-ak-47.html<\/a>
https:\/\/www.rp.pl\/Rzecz-o-historii\/304139877-Michail-Kalasznikow-Geniusz-czy-plagiator.html<\/a>
http:\/\/transsylvaniaphoenix.blogspot.com\/2009\/02\/michail-kalashnikov-admits-german-help.html<\/a>
https:\/\/weaponews.com\/opinions\/15122-kalashnikov-accusations-of-plagiarism-become-part-of-the-ideological-w.html<\/a>
https:\/\/polskatimes.pl\/najczesciej-uzywana-bron-na-swiecie-to-dzielo-michaila-kalasznikowa\/ar\/c15-14604049<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Michai\u0142 Ka\u0142asznikow uchodzi za genialnego konstruktora, kt\u00f3ry nied\u0142ugo po drugiej wojnie \u015bwiatowej zaprojektowa\u0142 s\u0142ynny AK-47, najpopularniejszy a przy tym prosty w budowie i obs\u0142udze karabinek automatyczny \u015bwiata. Liczba egzemplarzy ka\u0142asznikowa do tej pory pozostaje niepobita przez jakikolwiek inny typ r\u0119cznej broni palnej. Bardzo cz\u0119sto podnoszone jest pytanie, czy sam Ka\u0142asznikow “zainspirowa\u0142 si\u0119” niemieckim karabinkiem szturmowym StG 44. \u015awiadczy\u0107 mia\u0142o o tym wiele poszlak, kt\u00f3re pozostawa\u0142y w sprzeczno\u015bci z oficjaln\u0105 rosyjsk\u0105 legend\u0105 Michai\u0142a Ka\u0142asznikowa – w \u015bwiadomo\u015bci rodak\u00f3w radzieckiego “cz\u0142owieka sukcesu”.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_ti_tpc_template_sync":false,"_ti_tpc_template_id":"","footnotes":""},"categories":[6],"tags":[11,26,51,52,54,66,69,91,104,105,115,140,141,165,172],"class_list":["post-331","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo-autorskie","tag-ak-47","tag-bron","tag-historia","tag-historia-broni","tag-inspiracja","tag-kalasznikow","tag-karabin","tag-militaria","tag-patent","tag-plagiat","tag-prawo-autorskie","tag-stg-44","tag-sturmgewehr","tag-wynalazek","tag-zsrr"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=331"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/331\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}