{"id":399,"date":"2021-04-29T10:17:49","date_gmt":"2021-04-29T08:17:49","guid":{"rendered":"http:\/\/katarzynakwasek.pl\/?p=399"},"modified":"2021-04-29T10:17:49","modified_gmt":"2021-04-29T08:17:49","slug":"blockchain-tokenizowanie-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/2021\/04\/29\/blockchain-tokenizowanie-kultury\/","title":{"rendered":"Blockchain i tokenizowanie kultury. Co na to prawo autorskie?"},"content":{"rendered":"\n

Rynek dzie\u0142 sztuki w amoku: ameryka\u0144ski artysta Mike Winkelmann znany jako Beeple sprzeda\u0142 zbi\u00f3r swoich cyfrowych grafik Everydays: The First 5000 Days <\/em> za ponad 69 mln dolar\u00f3w. Czyni to grafik\u0119 Beeple’a trzecim najcenniejszym dzie\u0142em sprzedanym za \u017cycia tw\u00f3rcy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aukcja przeprowadzona przez s\u0142ynny dom aukcyjny Christie’s sta\u0142a si\u0119 sensacj\u0105, cho\u0107 cena wywo\u0142awcza wynosi\u0142a 100 dolar\u00f3w. Wydarzenie jest o tyle nietypowe, \u017ce dzie\u0142o Beeple’a fizycznie nie istnieje – to plik w formacie JPEG, kt\u00f3rego w\u0142asno\u015b\u0107 potwierdza jedynie NFT – wirtualny token oparty na technologii blockchain.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
Everydays: The First 5000 Days. Beeple<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
O co tyle szumu?<\/h6>\n\n\n\n

NFT<\/strong> – non-fungible token<\/em> to unikalny zas\u00f3b kryptograficzny powi\u0105zany z obiektem. Pro\u015bciej? NFT mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do unikatowej karty z wizerunkiem i podpisem sportowca, za kt\u00f3re kolekcjonerzy potrafi\u0105 zap\u0142aci\u0107 krocie. Ich warto\u015b\u0107 nie jest podyktowana faktyczn\u0105 warto\u015bci\u0105 czy u\u017cyteczno\u015bci\u0105 przedmiotu. Ich warto\u015b\u0107 wyznacza fakt, \u017ce s\u0105 osoby, kt\u00f3re s\u0105 w stanie tyle za nie zap\u0142aci\u0107. Zatem to miara do\u015b\u0107 spekulacyjna, uzale\u017cniona od pewnego trendu. Trend ten wyznaczaj\u0105 nabywcy, a wszystkie przes\u0142anki wskazuj\u0105 jednoznacznie: z czasem warto\u015b\u0107 stokenizowanych produkt\u00f3w ro\u015bnie. Nabywca NFT z grafik\u0105 Beeple’a sprzeda kiedy\u015b to dzie\u0142o za miliardy dolar\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Popularno\u015b\u0107 NFT wci\u0105\u017c ro\u015bnie i zatacza coraz to nowe kr\u0119gi: Kings Of Leon<\/strong> sprzedaj\u0105 najnowsz\u0105 p\u0142yt\u0119 w kolekcjonerskiej digitalowej wersji<\/a>, a NBA oferuje \u00bbmoment\u00ab, czyli wideo z popisem kunsztu <\/a>LeBrona Jamesa <\/strong>(za \u0107wier\u0107 miliona dolar\u00f3w!). Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od CryptoKitty, kotk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 troch\u0119 jak Tamagotchi<\/a>, ale tak naprawd\u0119 istniej\u0105 tylko jako komputerowa grafika, a ich kolekcjonowanie przypomina zbieranie i wymian\u0119 karteczkami w podstaw\u00f3wce. R\u00f3\u017cnica? Do tej zabawy potrzeba setek tysi\u0119cy dolar\u00f3w w kryptowalucie.<\/p>\n\n\n\n

W tym szale\u0144stwie jest metoda<\/h6>\n\n\n\n

Jak sama nazwa wskazuje, NFTs s\u0105 niewymienialne. Ich posiadanie nadaje istnieniu obiektu unikatowo\u015bci – s\u0105 certyfikatami uwierzytelniaj\u0105cymi roszczenie w\u0142asno\u015bci do okre\u015blonego zasobu. Umo\u017cliwiaj\u0105 jego przeniesienie lub sprzeda\u017c. Opr\u00f3cz obiekt\u00f3w cyfrowych r\u00f3wnie\u017c realne przedmioty mog\u0105 posiada\u0107 taki token. Pod\u0105\u017caj\u0105c za trendem, Nike<\/strong> opatentowa\u0142 CryptoKicks<\/strong> – technologi\u0119 wykorzystuj\u0105c\u0105 blockchain, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 dodanie do kupionej pary sneakers\u00f3w specjalnego wirtualnego dowodu zakupu i… wirtualnej pary<\/strong> tych samych but\u00f3w. Dzi\u0119ki temu nabywca chc\u0105c odsprzeda\u0107 par\u0119 mo\u017ce potwierdzi\u0107 oryginalno\u015b\u0107 produktu. Co wi\u0119cej, Nike zainspirowa\u0142 si\u0119 CryptoKitties i stworzy\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia par but\u00f3w, kt\u00f3re generuj\u0105 w ten spos\u00f3b “potomstwo”. Tak stworzone, zmiksowane projekty mo\u017cna nast\u0119pnie przenie\u015b\u0107 do rzeczywisto\u015bci. Je\u015bli tylko Nike zdecyduje si\u0119 wyprodukowa\u0107 taki unikatowy model.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
Rysunek z opisu patentowego CryptoKicks od Nike – osoba sprzedaj\u0105ca buty, sprzedaje tak\u017ce ich w\u0142asno\u015b\u0107 w formie wirtualnej w smartfonie. \u0179r\u00f3d\u0142o: US Patent Office<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wygl\u0105da na to, \u017ce coraz wi\u0119cej firm sektora luksusowego interesuje si\u0119 NFTs. Nie dziwi fakt, \u017ce Herm\u00e8s<\/strong> umieszcza od niedawna na swoich dowodach zakupu komunikat, \u017ce \u201eKlient o\u015bwiadcza i gwarantuje, \u017ce kupuje produkty Herm\u00e8s w naszych butikach dla swoich u\u017cytek w\u0142asny. Dlatego zgadzasz si\u0119, \u017ce nie b\u0119dziesz<\/em>, bezpo\u015brednio ani po\u015brednio, odsprzedawa\u0107 produkt\u00f3w Herm\u00e8s zakupionych w naszych butikach w celach komercyjnych<\/em>\u201d. Idealnym zabezpieczeniem przed zakupem toreb w celu ich odsprzeda\u017cy po wy\u017cszej cenie m\u00f3g\u0142by by\u0107 w\u0142a\u015bnie token NFT. Niewa\u017cne ile razy s\u0142ynna Birkin Bag zosta\u0142aby odsprzedana, jej autentyczno\u015b\u0107 i wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 da si\u0119 \u015bledzi\u0107. Przypomina to nieco histori\u0119 pojazdu, kt\u00f3ra doskonale spe\u0142nia swoj\u0105 rol\u0119 i umo\u017cliwia unikni\u0119cie zakupu wadliwego auta.<\/p>\n\n\n\n

Czym s\u0105 tokeny w \u015bwietle prawa?<\/h6>\n\n\n\n

Sytuacj\u0119 prawn\u0105 nabywcy NFT mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do nabywcy nieruchomo\u015bci – sam token nie jest domem, ale stanowi akt jego w\u0142asno\u015bci<\/strong>. NFT nie jest zasobem cyfrowym, lecz zapisem elektronicznym reprezentuj\u0105cym w\u0142asno\u015b\u0107 tego zasobu. W\u0142asno\u015b\u0107 NFT niekoniecznie oznacza wi\u0119c w\u0142asno\u015bci aktyw\u00f3w stanowi\u0105cych podstaw\u0119 NFT. Nabycie nieruchomo\u015bci odnotowujemy w ksi\u0119dze wieczystej; dajemy wiar\u0119, \u017ce s\u0105d prowadzi dok\u0142adne zapisy w ksi\u0119gach. Nabycie NFT z kolei rejestrowane jest w blockchainie; dajemy wiar\u0119 blockchainowi, bo jest rejestrem, kt\u00f3rego wpisy s\u0105 niezmienne. I na tej w\u0142a\u015bnie niezmienno\u015bci opieraj\u0105 si\u0119 transakcje warte miliardy dolar\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
CryptoKitty o imieniu Dragon to do tej pory najdro\u017cej sprzedany z kryptokotk\u00f3w – za ok. 170 ty\u015b. dolar\u00f3w; \u017ar\u00f3d\u0142o https:\/\/www.cryptokitties.co\/kitty\/896775<\/sup><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
A jak to wygl\u0105da od strony praw autorskich?<\/h6>\n\n\n\n

Odpowied\u017a jest jasna: prawa autorskie do utworu zachowuje autor<\/strong>, chyba \u017ce sam token przewiduje co innego. Nabywca dostaje przewa\u017cnie niewiele: plik cyfrowy plus niejasne prawa do prezentacji obrazu. Beeple z kolei zaoferowa\u0142 nabywcy dogadanie si\u0119 w zakresie wy\u015bwietlania kola\u017cu 5000 days <\/em>tak, aby mo\u017cliwe by\u0142o wy\u015bwietlanie na telewizorze jego domu, czy na \u015bcianie budynku na targach sztuki Art Basel<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Kluczow\u0105 kwesti\u0105 jest to, \u017ce autor pozostaje autorem na zawsze<\/strong>. W\u0142a\u015bciciel maj\u0105tkowych praw autorskich mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107, ale autorskich praw osobistych zrzec si\u0119 nie mo\u017cna. Czy mo\u017cna wi\u0119c skutecznie przenie\u015b\u0107 maj\u0105tkowe prawa autorskie poprzez token? Teoretycznie tak – chocia\u017c faktycznie mo\u017ce by\u0107 to trudne, bior\u0105c pod uwag\u0119 dzia\u0142anie blockchaina. Autor mo\u017ce przenie\u015b\u0107 w\u0142asno\u015b\u0107 maj\u0105tkowych praw autorskich, ale przeniesienie musi mie\u0107 form\u0119 pisemn\u0105<\/strong> i by\u0107 podpisane przez w\u0142a\u015bciciela praw autorskich (takie rozwi\u0105zanie mamy w Polsce, ale i w USA). Jak wi\u0119c wdro\u017cy\u0107 wym\u00f3g formy pisemnej praw autorskich w kontek\u015bcie blockchaina (z portfelami cyfrowymi i absolutn\u0105 anonimowo\u015bci\u0105) – pozostaje nierozwi\u0105zan\u0105 zagadk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

To mo\u017ce licencjonowanie?<\/h6>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie jest jeszcze licencja<\/strong>, kt\u00f3ra pisemnej formy mie\u0107 nie musi. Autor mo\u017ce zgodzi\u0107 si\u0119 na okre\u015blone wykorzystanie utworu, ograniczaj\u0105c pola eksploatacji. U\u017cycie mo\u017ce by\u0107 niekomercyjne, jak i komercyjne. Przyk\u0142adowo, NBA<\/strong> sprzedaj\u0105c koszykarskie \u00bbmomenty\u00ab oferuje u\u017cytkownikom niewy\u0142\u0105czn\u0105 licencj\u0119 na u\u017cywanie, kopiowanie i wy\u015bwietlanie<\/strong> \u00bbmomentu\u00ab wy\u0142\u0105cznie do osobistego, niekomercyjnego u\u017cytku<\/a>, \u201ejako cz\u0119\u015b\u0107 marketplace’u lub jako cz\u0119\u015b\u0107 witryny internetowej lub aplikacji strony trzeciej, kt\u00f3ra umo\u017cliwia w\u0142\u0105czenie do niej danego \u00bbmomentu\u00ab”. Z kolei CryptoKitties pozwala w\u0142a\u015bcicielom NFT na komercyjne wykorzystywanie swoich koci\u0105t, o ile korzystanie z nich nie przyniesie rocznego przychodu brutto powy\u017cej 100 tysi\u0119cy dolar\u00f3w<\/strong><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Czy cyfrowa tokenizacja to rozwi\u0105zanie doskona\u0142e?<\/h6>\n\n\n\n

Nie do ko\u0144ca. Co prawda NFTs pozwalaj\u0105 rozwi\u0105za\u0107 problemy z podr\u00f3bkami luksusowych przedmiot\u00f3w<\/strong> – jak w przypadku torebek Herm\u00e8s czy rzadkich modeli sneakers\u00f3w Nike; daj\u0105 te\u017c tw\u00f3rcom cyfrowym mo\u017cliwo\u015bci jakich dot\u0105d nie mieli. Nawet po sprzedaniu swojej pracy, tw\u00f3rca mo\u017ce nadal na niej zarabia\u0107. NFTs umo\u017cliwiaj\u0105 otrzymywanie procentu ze wszystkich kolejnych transakcji. Przyk\u0142adowo, rynek Nifty Gateway (na kt\u00f3rym nota bene<\/em> sprzedano s\u0142ynne 5000 days<\/em>) oferuje taki “udzia\u0142” w wysoko\u015bci 10 procent.<\/p>\n\n\n\n

Nie jest to jednak rozwi\u0105zanie doskona\u0142e. Przede wszystkim, blockchain generuje pot\u0119\u017cny problem dla \u015brodowiska: ogromne zu\u017cycie energii. NFTs s\u0105 przynajmniej cz\u0119\u015bciowo odpowiedzialne za miliony ton emisji dwutlenku w\u0119gla, generowanych przez kryptowaluty u\u017cywane do ich kupowania i sprzedawania.<\/p>\n\n\n\n

Pozostaje te\u017c mn\u00f3stwo nierozwi\u0105zanych zagadnie\u0144 prawnych<\/strong>, na przyk\u0142ad – jak zaprojektowa\u0107 stokenizowane produkty, aby ich nabywanie by\u0142o zgodne z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami i regulacjami, dotycz\u0105cymi np. aukcji, przepis\u00f3w podatkowych, przepisy dotycz\u0105cych papier\u00f3w warto\u015bciowych czy przeciwdzia\u0142ania praniu pieni\u0119dzy? Odpowied\u017a na ten moment jest jedna – wszystko przed nami.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.lexology.com\/library\/detail.aspx?g=2469d8ce-14d7-4ae3-8fde-0c99f69ee107<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.udl.co.uk\/insights\/non-fungible-tokens-nft-and-intellectual-property<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.f5.pl\/kultura-i-sztuka\/czym-sa-tokeny-nft-i-dlaczego-ludzie-placa-za-nie-miliony<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/ipandmedialaw.fkks.com\/post\/102gt4b\/a-primer-on-nfts-and-intellectual-property<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/thenextweb.com\/news\/nike-blockchain-sneakers-cryptokick-patent<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/hackernoon.com\/5-most-expensive-nfts-non-fungible-tokens-ever-sold-fd2t335j<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.theartnewspaper.com\/comment\/the-nft-craze-encapsulates-the-absurdity-of-the-art-world-and-its-obsession-with-authenticitys<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.theverge.com\/2021\/3\/11\/22325054\/beeple-christies-nft-sale-cost-everydays-69-million<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.thefashionlaw.com\/from-royalties-to-resale-restrictions-what-would-linking-nfts-to-luxury-goods-look-like\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.thefashionlaw.com\/lvmh-just-launched-a-blockchain-service-to-fight-fakes-as-authenticity-particularly-in-resale-comes-under-the-microscope\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.thefashionlaw.com\/nfts-explained-what-they-are-and-why-they-are-selling-for-millions-of-dollars\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.theartnewspaper.com\/comment\/the-nft-craze-encapsulates-the-absurdity-of-the-art-world-and-its-obsession-with-authenticity<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rynek dzie\u0142 sztuki w amoku: ameryka\u0144ski artysta Mike Winkelmann znany jako Beeple sprzeda\u0142 zbi\u00f3r swoich cyfrowych grafik Everydays: The First 5000 Days za ponad 69 mln dolar\u00f3w. Czyni to grafik\u0119 Beeple’a trzecim najcenniejszym dzie\u0142em sprzedanym za \u017cycia tw\u00f3rcy.
\nAukcja przeprowadzona przez s\u0142ynny dom aukcyjny Christie’s sta\u0142a si\u0119 sensacj\u0105, cho\u0107 cena wywo\u0142awcza wynosi\u0142a 100 dolar\u00f3w. Wydarzenie jest o tyle nietypowe, \u017ce dzie\u0142o Beeple’a fizycznie nie istnieje – to plik w formacie JPEG, kt\u00f3rego w\u0142asno\u015b\u0107 potwierdza jedynie NFT – wirtualny token oparty na technologii blockchain.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_ti_tpc_template_sync":false,"_ti_tpc_template_id":"","footnotes":""},"categories":[6],"tags":[7,18,20,21,32,38,50,76,99,101,104,112,113,114,115,118,120,121,122,142,146,147],"class_list":["post-399","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo-autorskie","tag-5000-days","tag-beeple","tag-bitcoin","tag-blockchain","tag-cryptokitty","tag-dziela-sztuki","tag-hermes","tag-kryptowaluta","tag-nft","tag-nike","tag-patent","tag-prawnicze-newsy","tag-prawo","tag-prawo-amerykanskie","tag-prawo-autorskie","tag-prawo-mediow","tag-prawo-rozrywki","tag-prawo-usa","tag-prawo-wlasnosci-intelektualnej","tag-sztuka","tag-token","tag-tokeny"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=399"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/399\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/glamlaw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}